კაწია, სონია, პოლია, გალია, ვერა, ოლია, ტანია

                                                                                         ნუცა კობაიძე

„ქალი, ეს არის დამტვრეული თოჯინა კაცების ხელში, მუდმივი სევდა, შებღალული და ფეხქვშ გათელილი სიყვარული...“

ეს სპექტაკლი გახლავთ პირველი იმ ოთხიდან რაც წარმოგვიდგინა რეჟისორმა დიმიტრი კრიმოვმა, თუმანიშვილის კინომსახიობთა თეატრში (16,17 ოქტომბერი). სწორედ ამ წარმოდგენით  „კაწია, სონია, პოლია, გალია, ვერა, ოლია, ტანია...“ გაიცნო ქართველმა საზოგადოებამ კრიმოვი და მისი დასი, თუმცა ანშლაგი მიუთითებდა იმაზეც, რომ მაყურებლის ნაწილმა ძალიან კარგად იცოდა რაზეც მოდიოდა - არაჩვეულებრივ, საინტერესო და ავანგარდულ პერფორმანსზე.

სპექტაკლი ქალისა და მამაკაცის დამოკიდებულებაზეა გაკეთებული. სიყვარული დამანგრეველია ქალისათვის მისი ბედისთვის. შვიდი, შავ ფრაკში გამოწყობილი, „ჯელტმენი“ ხალისით ყვება თავის დამოკიდებულებას საპირისპირო სქესის წარმომადგენლების მიმართ, მშვიდად და აუღელვებლად ეწევიან სიგარეტს, თითქოს მათი ცხოვრება უპრობლემო და ჰარმონიულია. ქალები კი ამ დროს წარმოდგენილები არიან, როგორც თოჯინები, სათამაშოები, რომლებსაც ცოტა ხნის ხმარების შემდეგ, როგორც წესი, ყველა ყრის ან ისეთ ადგილს უძებნის საიდანაც აღარასდროს იღებენ.

ირინა ბრუკი / დიმიტრი კრიმოვი GIFT Festival 2013

                                                                                          ნანუკა სეფაშვილი

           „საჩუქარი“  27 ოქტომბერს ერთი წლით დაემშვიდობა მაყურებელს.  წელს ფესტივალმა საფრანგეთის, რუსეთის, შვედეთისა და თურქეთის დასებს უმასპინძლა. იქიდან გამომდინარე, რომ ფესტივალი რამდენიმე წლიანი პაუზის შემდეგ აღდგა, ეს ერთგვარი დიდი დაბრუნება უნდა ყოფილიყო. თუმცა, თუ ვიტყვი, რომ ეს ნამდვილად ასე იყო, ალბათ გულწრფელი არ ვიქნები. სახელები, რომლებზეც აქცენტი კეთდებოდა, მათმა ნაწილმა გულგატეხილი დატოვა მაყურებელი. ვგულისხმობ მამა-შვილ ბრუკებს. სამაგიეროდ, დიმიტრი კრიმოვის ლაბორატორიის მიერ წარმოდგენილი თითოეული სპექტაკლი სრული ანშლაგით მიმდინარეობდა. მათ არა ერთი ან ორი, არამედ ოთხი სპექტაკლი წარუდგინეს მაყურებელს. თითოეულ სპექტაკლს კი ორ-ორი დღე ეთმობოდა. ოთხივე სპექტაკლის დამდგმელი რეჟისორი თავად დიმიტრი კრიმოვია. წლევანდელ ფესტივალს შეიძლება კრიმოვის ლაბორატორიის ფესტივალიც კი ვუწოდოთ, გამომდინარე იქიდან, რომ სწორედ ეს დასი იყო ფესტივალის ლიდერი, როგორც მაყურებელთა დასწრებით ასევე სპექტაკლების რაოდენობითა და საფესტივალო დღეების ოდენობით. ამ ოთხი სპექტაკლით მაყურებელს ასე თუ ისე ნათელი წარმოდგენა შეექმნა  დასის შესახებ და მათი შემოქმედება საკმაოდ კარგად გაიცნო. „კატია, სონია, პოლია, გალია, ვერა, ოლია, ტანია...“ - ლაბორატორია პირველად ამ სპექტაკლით შეხვდა ქართველ მაყურებელს. შემდეგ კი მას მოჰყვა „ჟირაფის სიკვდილი“,   „ოპუსი N 7 ‘’  და  „ ონორე დე ბალზაკი, ჩანაწერები მენდევიჩზე. ჩეხოვის „სამი დის“ მიხედვით“.  იმის გამო, რომ  ბოლო ორი მათგანის ნახვა ვერ მოვახერხე, ამიტომ მათზე ვერ ვისაუბრებ (თუმცა სპექტაკლზე დამსწრე მაყურებელთა შთაბეჭდილებებით თუ ვიმსჯელებთ, „ოპუსი  N 7“ ფესტივალის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სპექტაკლი იყო, რომელმაც ხალხის აღფრთოვანება გამოიწვია). რაც შეეხება „კატია, სონია, პოლია, გალია, ვერა, ოლია, ტანია...“-ს,  სპექტაკლი მართლაც საინტერესო იყო. დიმიტრი კრიმივის ლაბორატორია ძლიერი მსახიობებითაა დაკომპლექტებული, თითოეული ქმნიდა დასამახსოვრებელ და გამორჩეულ სცენურ გმირს. სპექტაკლის ზოგიერთი  ეპიზოდი განსაკუთრებით კარგად   დადგმული და მაყურებლისთვის დასამახსოვრებელი აღმოჩნდა. ეს ყველაფერი კი რეჟისორის  ფანტაზიისა  და კარგი სამსახიობო ანსამბლის შედეგია. ასევე საინტერესო იყო „ჟირაფის სიკვდილი“-ც, თუმცა არა იმდენად როგორც „კატია, სონია, პოლია, გალია, ვერა, ოლია, ტანია...“. პიესის შინაარსიდან გამოდინარე, სპექტაკლი მინიმალისტურად იყო გადაწყვეტილი.

ჟირაფის სიკვდილი

                                                                                               ნუცა კობაიძე

დიმიტრი კრიმოვის მორიგი წარმატებული სპექტაკლი აღმოჩნდა „ჟირაფის სიკვდილი“, რომელიც ჩატარდა მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრში.

სპექტაკლის დაწყებას გვამცნობს ჩაიდნის დუღილის ხმა. მდუღარეს ასხამენ ჭიქებში, ოთხი მუშა შემოდის და იწყებს ჩაის სმას. ყველა სხვადასხვანაირად მიირთმევს, თითქოს ჩვეულებრივი ყოფითი სცენაა, მაგრამ ეს ხომ თეატრია, ისმის დოლის ხმა, მსახიობები ამთავრებენ ჩაის სმას და იწყება საცირკო ნომერი - სხვადასხვა ფერადი კუბიკების საშუალებით პერსონაჟები უგრძელებენ მაგიდას ფეხებს, ბოლოს იმ სიმაღლეზე აყავთ, რომ წარმოუდგენელი ხდება მიწვდე ფინჯანს (თითქოს სიმბოლო იმის თუ როგორ იკარგება ნელ-ნელა კულტურა, ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ჩაის სმის და იკარგება ის მყუდრო გარემო რაც თან ახლავს მას), შემდეგ მაგიდის ერთ ბოლოში ძლივს დებენ გრძელ ჭრელ მილს, თავზე ბუშტით და მეორე ბოლოში კიდებენ თოკს - აი თქვენი ჟირაფი. ესეც არაჩვეულებრივი წარმოდგენა, თუ როგორ გადავაქციოთ ჩვეულებრივი მაგიდა ავანგარდულ ჟირაფად. სცენაზე გამოყავთ სათამაშო ვეფხვი, მოცეკვავე დათვი ველოსიპედზე - რა საკვირველია ეს ნამდვილი ცირკი არ არის,  საშუალება რომ იყოს ცოცხალი ცხოველების გამოყვანის, მაგრამ ამას, რომ თავი დავანებოთ  რეჟისორს თავისი სათქმელი აქვს ამ მიზანსცენით, ფორმებით თამაში და მარიონეტებად ქცეული ცხოველები ხაზს უსვამს ადამიანის უკიდეგანო ძალაუფლებას. და ბოლოს სასიკვდილო ნომერი - ჟირაფის საპირისპირო მხარეს დგება მამაკაცი, მას მხრებზე ადგება ქალი, რომელიც ბრუნით ხტება ძირს და ჩვენი ჟირაფიც იღუპება - იმსხვრევა კონსტრუქცია.

Opus N7

                                                                                                 ნუცა კობაიძე 

რუსთაველის დიდ სცენაზე 23,24 ოქტომბერს, ფესტივალი „საჩუქარის“ ფარგლებში, ჩატარდა დიმიტრი კრიმოვის სპექტაკლი „ოპუსი N7”. სამწუხაროდ ბევრს არ მიეცა მისი ნახვის საშუალება, რადგან რაოდენობა შეზღუდული იყო.

I მოქმედება - დავიწყებული წინაპრების ჩრდილები,  ხოლო II - შოსტაკოვიჩი; ასე გაყო კრიმოვმა სპექტაკლი. პირველ ნაწილში ნაჩვენებია მეორე მსოფლიო ომის დროს ფაშისტური გერმანიის მიერ განადგურებული ებრაელები, მათი ოცნებები და აუხდენელი სურვილები. რაც შეეხება მეორე ნაწილს, აქ წარმოდგენილია რუსეთის ტირანული იმპერია, რომელმაც მოსპო და გაანადგურა კულტურა.

სახეები და ფიგურები, ძველი ფოტოებიდან, პროეცირდება თეთრ კარდონის კედელზე, ასევე ამ კედელზე იხატება ებრაელი სასულიერო პირები, მისი მეშვეობით ატარებს დაკვირვებას ეკრანზე გამოსახული გერმანელი ოფიცერი, სწორედ ამ თეთრ კედელზე კიდია კოსტიუმები, რომლებიც ცოცხლდებიან. აქ ცოცხლებსა და მიცვალებულებს შორის გამყოფი მხოლოდ თხელი კედელია. ამ კედლიდან გადმოდის რამდენიმე მსახიობი, ნანგრევიდან კი ამოვარდება ქარიშხალი, რომელიც გაავსებს მაყურებელს ფურცლების ნაფლეთებით, რაზეც ასახულია ადამიანების ბედი და ისტორია.

Gift Festival 2013 [პიტერ ბრუკი]

                                                                                                 ნანუკა სეფაშვილი

         თბილისის  2013 წლის თეატრალური სეზონი  საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალით გაიხსნა, რომელსაც 19 სექტემბრიდან 8 ოქტომბრამდე სხვა და სხვა ქვეყნების დასები სტუმრობდა. სტუმრებმა  ქალაქი უკვე დატოვეს, მაგრამ თბილისის თეატრები ჯერ კიდევ არ დაბრუნებია მუშაობის ჩვეულებრივ რიტმს. ამის მიზეზი კი კიდევ ერთი ფესტივალია - მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი „საჩუქარი“,  რომელიც 13 ოქტომბერს დაიწყო და 27 ოქტომბრის ჩათვლით გაგრძლდება. „საჩუქარი“ 1997 წლიდან არსებობს და მრავალწლიანი ტრადიცია აქვს.  ბოლო რამდენიმე წელი სხვადასხვა მიზეზის გამო ფესტივალმა დროებით შეწყვიტა არსებობა, წელს კი საბედნიეროდ „საჩუქარი“ ისევ აღდგა და მაყურებელს საინტერესო პროგრამა მოუმზადა. სხვა მრავალ სპექტაკლთან ერთად ფესტივალის ერთ-ერთი განსაკუთრებული სტუმარი პიტერ ბრუკის სპექტაკლი „კოსტიუმია“ (Théâtre Des Bouffes Du Nord).  სწორედ ის იყო წარმოდგენილი რუსთაველის თეატრში პირველ და მეორე საფესტივალო დღეს. დამდგმელი რეჟისორი პიტერ ბრუკი თბილისში ვერ ჩამოვიდა, თუმცა მაყურებელმა ფესტივალის გახსნაზე მისი ვიდეო მიმართვა  იხილა, სადაც ბრუკი მოკითხვას უთვლიდა ქართველ ხალხს და იმედს გამოთქვამდა, რომ მომავალში აუცილებლად ჩამოვიდოდა ჩვენს ქვეყანაში.

პიტერ ბრუკი და მისი „კოსტიუმი“

                                                                                            ნუცა კობაიძე

4 წლიანი პაუზის შემდეგ, 2013 წლის 13 ოქტომბერს, პიტერ ბრიუკის სპექტაკლმა გახსნა ფესტივალი „საჩუქარი“. ფესტივალი 1997 წლიდან არსებობს და იმედია ყოველ წელს გაგვახარებს  არაჩვეულებრივი პროგრამებით.

ემოციური იყო ფესტივალის გახსნა, თუმანიშვილის თეატრში, რაც დააგვირგვინა პიტერ ბრიუკის ვიდეო ჩანაწერმა, სადაც ის ძალიან დიდი სიყვარულით და სითბოთი იხსენებს საქართველოს, ქართველ ხალხს და დიდ მწუხარებას გამოთქვამს, რომ ვერ მოახერხა ჩამოსვლა თავის დასსთან ერთად.

რკინის საკიდებლები რომლებიც ბევრ დანიშნულებას იძენენ სპექტაკლში (ხან ფანჯარა, ხან კარები, ავტობუსი და ა.შ) ფერადი სკამები (ცოლ-ქმრის სარეცელი) და მაგიდა  - სულ ეს არის სცენოგრაფია, ნაკლები დეკორაციით წარმოდგენილი ლამაზი ტრაგიკომედია.

მუსიკალური ბენდი და აფრიკული სიმღერები თემატურად შემოდის სპექტაკლში (ჩემთვის ცოტათი ზედმეტი იყო ამდენი სიმღერა, მაგრამ არა გამაღიზიანებელი), რომელსაც ასრულებს ნონლანლა კესვა, მატილდას როლის შემსრულებელი.